پیشرفت و بهبود مهارتهای شنیداری بسیار سخت است اما کارهای زیادی هست که شاگردان میتوانند قبل از این مرحله انجام دهند تا در این راه کمکشان شود.

 

چرا باید تمرینات پیش-شنیداری انجام داد؟

در شرایط طبیعی و معمول زندگی، افراد معمولاً از قبل میدانند که قرار است چه چیزهایی بشنوند. وقتی به یک برنامه رادیویی میزگرد شنوندگان گوش میکنید،  احتمالاً میدانید موضوع بحث چیست. وقتی قرار است به مصاحبه یک فرد مشهور گوش دهید احتمالاً از قبل چیزهایی در مورد آن شخص میدانید. گارسون یک رستوران منوی آنجا را حفظ است و حدس میزند که مشتری چه چیزهایی خواهد گفت.

به ندرت پیش میاید که در زبان اولمان دچار مشکلات شنیداری شویم. ولی در زبان دوم یکی از مشکل ترین مهارتهاست: سروکله زدن با صداها، کلمات و ساختارهای ناآشنایی که سریع تلفظ میشوند. وقتی نمیدانیم موضوع صحبت چیست یا نمیدانیم کی با کی حرف میزند کار باز هم مشکلتر میشود.

پس اینکه از زبان آموزان بخواهیم به چیزی گوش دهند و سپس به سوالات پاسخ دهند کمی بی انصافیست و پیشرفت مهارتهای شنیداری را سختتر میکند.

بسیاری از زبان آموزان از تمرینات شنیداری میهراسند و وقتی به چیزی گوش میدهند و میبینند که خیلی کم سردرآوردند، دلسرد و مایوس میشوند. همچنین اگر موضوع بحث جذاب و مورد علاقه زبان آموز نباشد، تمرکز روی شنیدن آن سختتر هم میشود.

تمرینات پیش-شنیداری با ایجاد علاقه و اعتماد به نفس و با تسهیل فهم مطلب به حل این مشکلات کمک میکند.

 

انواع و اهداف تمرینات پیش-شنیداری

مشخص کردن موضوع

شاید مهمترین کاری که باید انجام داد همین است. حتی در بیشتر آزمونها هم اطلاعاتی در مورد موضوع و مکان و شخص گوینده بدست میدهند. در زندگی واقعی معمولاً اطلاعات و پیش زمینه ای در مورد موضوع چیزی که قرار است بشنویم داریم.

ایجاد علاقه

ایجاد انگیزه در شاگردان وظیفه ای کلیدی برای اساتید است. اگر قرار است شاگردانتان تمرینی شنیداری در مورد مثلاً ورزش داشته باشند، نگاه کردن به تصاویر مشهور رویدادهای مهم یا بازیکنان مشهور باعث خواهد شد که علاقه شان به موضوع گل کند یا حتی یادشان بیاندازد چرا به ورزش علاقه مند هستند. فعالیتهای شخصی سازی شده در اینجا بسیار مهم هستند. مثلاً تمرینات مکالمه دونفره بین شاگردانتان راه بیاندازید که در مورد ورزش مورد علاقه شان و دلایل علاقه شان بحث کنند. اینکار ذهنشان را آماده موضوع میسازد و شنیدن قطعه شنیداری مورد نظر هم برایشان جذابتر خواهد شد.

فعالسازی دانسته های موجود

«قرار است به سخنان یک فعال محیط زیست گوش دهید که در مورد تخریب جنگلهای بارانی صحبت میکند». موضوع مشخص شد ولی اگر بلافاصله این قطعه را پخش کنید، شاگردان برای فعالسازی دانسته هایشان در زبان اول و انتقالش به زبان دوم وقتی نخواهند داشت. اصلاً چیزی در مورد جنگلهای بارانی میدانند؟ کجا هستند؟ چرا بوجود آمده اند؟ با چه مشکلی روبرو هستند؟ چرا مهم هستند؟ فعال محیط زیست چکار میکند؟ چه سازمانهایی برای مشکلات محیط زیستی کمپین براه میاندازند؟

کسب دانش

ممکن است شاگردان اطلاعات عمومی چندانی در موضوعی خاص نداشته باشند. اگر به آنها اطلاعات لازمه را بدهید برای رفتن سراغ تمرین شنیداری هم اعتماد به نفس بیشتری خواهند داشت. مثلاً متنی را بدهید بخوانند یا آزمونی تفریحی برگذار کنید.

فعال کردن دایره واژگان و زبان

فعال کردن زبانی که در تمرین شنیداری بکار رفته است هم به اندازه فعال کردن دانش عمومی مربوط به آن موضوع مهم است. به این منظور میتوان از فعالیتهای دانش بنیان استفاده کرد ولی روشهای دیگری هم وجود دارد. مثلاً اگر قرار است گفتگوی یک نوجوان با والدینش را بشنوند که میخواهد اجازه بگیرد تا شب را در خانه دوستش بگذراند، از شاگردان بخواهید قبل از شروع پخش قطعه، این موقعیت را در قالب یک نمایش کوتاه اجرا کنند. با اینکار فرصت خواهند داشت در مورد زبان و واژگان آن شرایط فکر کنند و بخوبی آماده شنیدن متن میشوند.

پیش بینی محتوا

وقتی موضوع متنی را بدانیم میتوان در مورد محتوایش هم حدس بزنیم. سعی کنید مواردی را مطرح کنید و شاگردان حدس بزنند که کدامیک ممکن است در متن باشد.

معرفی لغات

وقتی در زبان اولمان به چیزی گوش میدهیم معمولاً روی معنای کلی جملات تمرکز میکنیم چون معنای لغات بکار رفته را میدانیم. اما برای شاگردان تعداد زیاد کلمات ناشناخته غالباً مانع درک شنیداری خوب میشود و قطعاً اعتماد به نفس زبان آموز را پایین میاورد. قبل از شروع تمرین شنیداری، واژگانی را به شاگردانتان بدهید تا مطالعه کنند و سپس با تمرینات ساده ای همچون پر کردن جاهای خالی ادامه دهید.

فهم تمرین شنیداری را بررسی کنید.

وقتی به شاگردانتان وقت کافی برای خواندن و فهم تمرین اصلی درک شنیداری دادید آنها قادر خواهند بود حدسهایی در مورد محتوای قطعه شنیداری داشته باشند. حتی شاید سعی کنند قبل از شنیدن قطعه، سوالات و پاسخها را پیشبینی کنند.

معیارهای انتخاب

وقتی در حال برنامه ریزی برای جلسه کلاسی هستید برای تمرینات پیش-شنیداری این فاکتورها را مدنظر قرار دهید:

زمان موجود، منابع آموزشی موجود، توانایی های کلاس، علایق کلاس، ماهیت و محتوای متن شنیداری.

تمرینات پیش-شنیداری به شما این امکان را میدهد که بسته به سطح تواناییهای کلاسهای مختلف، تمرین شنیداری را هم کم یا زیاد کنید. مثلاً اگر کلاسی دارید که در درک شنیداری مشکل دارند، بهتر است تمرینات پیش-شنیداری بیشتری انجام دهند. اگر میخواهید تمرین را سختتر کنید، روی محتوای متن شنیداری کار کنید. درنتیجه با یک متن میتوانید روی توانایی های مختلف کار کنید.

بالشخصه بر این باور هستم که تخصیص حجم مناسبی از زمان کلاس و درس به تمرینات پیش-شنیداری مهم است. مثلاً تمرین شنیداری در مورد یک فعال محیط زیست بخوبی مقدار زیادی اطلاعات عمومی به شاگردان داده و دایره واژگان آنها را فعال میکند. ولی مثلاً متن شنیداری در مورد سخنانی که از بلندگوهای فرودگاه ها پخش میشود، به چیز دیگری منجر نمیشود چون کلاً مبحث پیچیده و گسترده ای نیست.

روی هم رفته اینکه به شاگردانتان یاد دهید که معلومات و توانایی های پیش بینی خود را وارد تمرینات شنیداری کنند در شنیدن آن زبان در خارج از محیط کلاس نیز به آنها کمک خواهد کرد. این مهارت‌ ها نه تنها در شنیدار، بلکه در فهم تلفظ دیگران و گوش کردن برای درک جزئیات نیز به کار زبان آموز خواهد آمد.

 

منبع: https://www.teachingenglish.org.uk/article/pre-listening-activities

 

بیشتر