آموزش گرامر به زبان آموزانی که انگلیسی را به عنوان زبان خارجی یا زبان دوم یاد میگیرند کاملاً متفاوت از آموزش گرامر به زبان آموزان بومی زبان انگلیسی است. در این مقاله به پرسشهای مهمی اشاره میکنیم که اگر میخواهید گرامر تدریس کنید باید از خودتان بپرسید.

سوال مهمی که باید پاسخ داده شود این است: چطور گرامر تدریس کنم؟ یا به عبارت دیگر: چطور میتوانم به شاگردانم کمک کنم تا گرامر یاد بگیرند؟

شاید در وهله اول اینگونه بنظر برسد که تدریس گرامر یعنی توضیح قوانین گرامری به زبان آموزان. ولی اینطور نیست و تدریس موثر گرامر پیچیده تر از این حرفهاست. چندین پرسش اساسی هست که قبل از تدریس گرامر در یک کلاس باید پاسخ داده شوند:

هدف از برگذاری کلاس چیست؟

آیا کلاس آمادگی برای آزمون خاصی است؟ آیا کلاس تقویت مکالمه برای فعالان اقتصادی است؟ و سوالاتی از این قبیل.

پاسخ به این سوالات مهم است چون به شما کمک میکند بدانید چقدر گرامر باید به شاگردان آن کلاس یاد دهید. اگر کلاس آمادگی برای آزمون کمبریج است پس گرامر باید نقش پررنگی در برنامه کلاسی داشته باشد. اگر هم کلاس زبان برای مکالمات تجاری است، تدریس ساختار رایج جملات انگلیسی باید در اولویت باشد چون میخواهید عبارات استاندارد موجود در اسناد نوشتاری و جملات رایج مذاکرات تجاری را به آنها یاد دهید.

سابقه تحصیلی شاگردان کلاس چگونه است؟

آیا زبان آموزان تان دانش آموز هستند؟ آیا چندین سال است که از درس و تحصیل بدور بوده اند؟ آیا با واژگان گرامری آشنا هستند؟

توضیحات گرامری برای بزرگسالانی که چندین سال است دور از درس و مدرسه بوده اند احتمالاً گیج کننده خواهد بود ولی دانش آموزانی که در حال تحصیل هستند، تعاریف و قواعد و چارتهای مربوط به گرامر را راحتتر درک خواهند کرد.

چه منابع آموزشی موجود است؟

آیا از آخرین نسخه کتب درسی استفاده میشود؟ کلاً از هیچ کتاب درسی استفاده نمیشود؟ کامپیوتری در کلاس هست؟

هرچه منابع آموزشی بیشتری در اختیار داشته باشید راحتتر میتوانید در تدریس گرامر از استراتژی های مختلف استفاده کنید. مثلاً شاید گروهی از شاگردان کار با کامپیوتر را دوست داشته باشند و بخواهند درس خاصی را با استفاده از کامپیوتر یاد بگیرند و گروهی از شاگردان هم توضیح و تعریف شفاهی را ترجیح میدهند و دوست دارند شما با ذکر مثالهای مختلف، نکته گرامری درس آن جلسه را توضیح دهید. مشخصاً هرچه امکانات و فرصتهای آموزشی بیشتر باشد احتمال اینکه هر زبان آموز بتواند نکته گرامری را بخوبی یاد بگیرد هم افزایش پیدا میکند.

سبک یادگیری شاگردانتان چیست؟

آیا زبان آموز با روشهای استاندارد مبتنی بر نیمکره راست مغز راحت هست؟ (فلوچارت، نمودار و …) آیا زبان آموز با تمرینهای بشنو و تکرار کن بهتر جواب میگیرد؟

یکی از مشکلترین جنبه های تدریس بخصوص تدریس گرامر همین است. اگر سبک یادگیری شاگردان یکسان باشد کارتان راحت است و از یک رویکرد مشابه استفاده میکنید ولی اگر شاگردان کلاس روشهای یادگیری متفاوت داشته باشند باید سعی کنید تا میتوانید با تعداد متدهای گوناگونی درس را ارئه دهید.

پس از مشخص شدن پاسخ این سوالات میتوانید بشکلی تخصصی تر به سوال چگونگی تدریس گرامر جواب دهید. به عبارت دیگر هرکلاس نیازها و اهداف گرامری متفاوتی دارد و این وظیفه استاد است که این اهداف را مشخص ساخته و ابزارهای رسیدن به آن را در اختیار بگذارد.

 

قیاسی و استقرائی

استقرا به زبان ساده یعنی از جزء به کل رسیدن. یعنی زبان آموزان با تمرین و تکرار به قوانین گرامری میرسند.

مثال: یک قطعه درک مطلب را در نظر بگیرید که چندین جمله را شامل میشود که در آن مجموعه کارهای یک شخص تا زمان مشخصی را توصیف میکنند. پس از پایان تمرین، استاد چنین پرسشهایی میپرسد:

How long has he done this or that?

Has he ever been to Paris?

و سپس میپرسد When did he go to Paris?

برای اینکه کمک کنید تا شاگردان به روش استقرایی تفاوت بین گذشته ساده و ماضی نقلی را درک کنند، پس از سوالات بالا، این دو سوال را بپرسید:

Which questions spoke about a definite time in the past?

Which questions asked about the person’s general experience?

و سوالات دیگری از این قبیل.

قیاس یا استنتاج یعنی نوعی از استدلال که از کل به جزء میاید. این رویکرد استاندارد تدریس است که در آن استاد قوانین گرامری را به شاگردان توضیح میدهد.

مثال:

ماضی نقلی از فعل کمکی have به اضافه اسم مفعول (past participle) تشکیل شده است و از آن برای بیان عملی استفاده میشود که در گذشته شروع شده است و تا زمان حال هم ادامه دارد.

 

برنامه دروس گرامر

بالشخصه بر این باورم که اولین کار استاد این است که یادگیری را آسان کند. به همین دلیل ترجیح میدهم که تمرینات یادگیری استقرایی به شاگردانم بدهم. اما باز هم لحظاتی پیش میاید که استاد باید مفاهیم گرامری خاصی را به شاگردان توضیح دهد.

عموماً برای تدریس مهارتهای گرامری این راهکار تدریس کلاسی را توصیه میکنم:

با یک تمرین، بازی یا متن شنیداری آغاز کنید که مفهوم گرامری مورد نظرتان را به شاگردان معرفی میکند.

از شاگردان سوالاتی بپرسید که به آنها کمک کند تا مفهوم گرامری موردنظر را شناسایی کنند.

سپس در ادامه تمرین دیگری بدهید که تمرکز بیشتری روی آن مفهوم گرامری داشته باشد اما رویکردی استقرایی داشته باشد. میتواند تمرین درک مطلب باشد با پرسش و پاسخ هایی که از ساختار گرامری مورد نظر استفاده میکنند.

پاسخها را بررسی کنید و از شاگردان بخواهید ساختار گرامری مورد نظر را توضیح دهند.

در اینجای کار باید ساختار گرامری را توضیح دهید تا سوبرداشت های احتمالی را از بین ببرد.

تمرینی بدهید که تمرکزش روی ساختار صحیح گرامر موردنظر باشد. تمرینی همچون پرکردن جاهای خالی یا صرف زمان فعل.

از شاگردان بخواهید ساختار گرامری مورد نظر را دوباره توضیح دهند.

همانطور که دیدید استاد کار یادگیری را آسان میکند تا شاگردان خودشان کشف کرده و یاد بگیرند و نه اینکه همچون روش استنتاجی همه چیز را به آنها توضیح دهد.

 

منبع: http://esl.about.com/cs/teachingtechnique/a/a_teachgrammar.htm

 

بیشتر